Frazeologia — zadania na egzamin ósmoklasisty z rozwiązaniami

Frazeologia to część kształcenia językowego, która na egzaminie ósmoklasisty pojawia się prawie zawsze — najczęściej jako jedno lub dwa zadania w części językowej, rzadziej jako element zadania z czytania ze zrozumieniem. Wystarczy więc jedna, dwie lekcje systematycznej pracy, żeby te punkty zdobywać regularnie.

Dział obejmuje związki frazeologiczne: rozpoznawanie ich w tekście, wyjaśnianie znaczenia, dobieranie zakończenia związku, wskazywanie połączeń błędnych (na przykład „obierać się ze skóry” zamiast „wychodzić ze skóry”) oraz używanie związków w zdaniu. Warto znać różnicę między związkiem stałym a luźnym i umieć podać synonimiczne wyrażenie, bo właśnie o to pytają autorzy arkuszy.

Na co uważać? Najczęstszy błąd to wyjaśnianie związku dosłownie, słowo po słowie, zamiast podania jego przenośnego znaczenia. Drugi to mieszanie dwóch podobnych związków w jeden, który nie istnieje w polszczyźnie. Trzeci to używanie frazeologizmu w złym kontekście — zdanie jest poprawne gramatycznie, ale znaczeniowo nie pasuje.

Najważniejsze wzory i zasady

  • Związek frazeologiczny to utrwalone połączenie wyrazów o znaczeniu przenośnym, np. „rzucać grochem o ścianę”.
  • W związkach stałych znaczenie jest niedosłowne i nie można swobodnie podmieniać wyrazów.
  • Pytanie „co znaczy ten związek?” wymaga podania sensu, a nie tłumaczenia słowo po słowie.
  • W zadaniach z wyborem zakończenia sprawdzaj, czy całe połączenie naprawdę istnieje w polszczyźnie.
  • Do wyjaśnienia znaczenia dobrze mieć jeden synonim, np. „mówić bez sensu” dla „rzucać grochem o ścianę”.

Przykładowe zadania

Sześć zadań z banku zadań Kumaty — zamknięte i otwarte. Rozwiązanie rozwiniesz przyciskiem.

Zadanie 1
Zamknięte
średnie· 1 pkt

Wypowiedzenie „Wrócę, kiedy skończę lekcje.” to …

  1. A.równoważnik zdania
  2. B.zdanie pojedyncze
  3. C.zdanie złożone współrzędnie
  4. D.zdanie złożone podrzędnie
Zadanie 2
Zamknięte
średnie· 1 pkt

Wypowiedzenie „Wiem, że przyjdziesz.” to …

  1. A.zdanie pojedyncze
  2. B.zdanie złożone podrzędnie
  3. C.zdanie złożone współrzędnie
  4. D.równoważnik zdania
Zadanie 3
Zamknięte
średnie· 1 pkt

Wypowiedzenie „Padało i wiało.” to …

  1. A.zdanie pojedyncze
  2. B.równoważnik zdania
  3. C.zdanie złożone podrzędnie
  4. D.zdanie złożone współrzędnie
Zadanie 4
Zamknięte
średnie· 1 pkt

Wypowiedzenie „Pies szczekał, a kot uciekał.” to …

  1. A.zdanie złożone współrzędnie
  2. B.równoważnik zdania
  3. C.zdanie pojedyncze
  4. D.zdanie złożone podrzędnie
Zadanie 5
Otwarte
łatwe· 1 pkt

Odmiana czasownika przez tryby i czasy.

Podaj formę bezokolicznika dla czasownika 'zrozumielibyśmy'.

Zadanie 6
Prawda / fałsz
łatwe· 1 pkt

Części mowy.

Czy słowo 'miasto' jest rzeczownikiem?

  1. A.Prawda
  2. B.Fałsz

Najczęstsze błędy

  • Dosłowne tłumaczenie związku zamiast podania przenośnego znaczenia.
  • Łączenie dwóch podobnych frazeologizmów w formę, której nie ma w słownikach.
  • Poprawne gramatycznie, ale znaczeniowo nietrafione użycie związku w zdaniu.

Ćwicz dalej w Kumaty

Zadania z tego działu z wyjaśnieniami, powtórki błędów po 1, 3 i 7 dniach oraz próbne egzaminy. Po rejestracji przejdziesz od razu do ćwiczeń z tego działu.

Zacznij za darmo

Najczęstsze pytania

Powiązane działy