Zadania tekstowe — zadania na egzamin ósmoklasisty z rozwiązaniami
Zadania tekstowe to największa grupa zadań otwartych w arkuszu. Wymagają trzech kroków: zrozumienia treści, ułożenia zapisu matematycznego i policzenia. Najwięcej punktów traci się nie na rachunkach, a na pominiętym fragmencie polecenia.
Dział obejmuje zadania o zakupach i wieku, o podziale całości, o dwóch nieznanych wielkościach, o pracy i wydajności oraz zadania z nadmiarem lub niedoborem danych. Łączy w sobie procenty, równania, proporcje i jednostki.
Na co uważać? Najczęstszy błąd to brak odpowiedzi — uczeń liczy poprawnie, a nie zapisuje zdania z wynikiem. Drugi to pominięcie jednostki albo podanie jej w złej postaci. Trzeci to zgubienie jednej części polecenia, np. „o ile więcej” zamiast „ile razy więcej”. Warto podkreślać w treści, czego dokładnie szukamy, zanim zacznie się liczyć.
Najważniejsze wzory i zasady
Zacznij od wypisania danych i tego, czego szukasz.
Oznacz niewiadomą literą i zbuduj równanie z treści zadania.
Zamień jednostki na jednolite, zanim zaczniesz liczyć.
Sprawdź, czy wynik ma sens: cena nie jest ujemna, liczba osób jest całkowita.
Zakończ odpowiedzią pełnym zdaniem, z jednostką.
Przykładowe zadania
Sześć zadań z banku zadań Kumaty — zamknięte i otwarte. Rozwiązanie rozwiniesz przyciskiem.
Zadanie 1
Zamknięte
średnie· 1 pkt
Klasa 8b kupiła produkty na wycieczkę. Ceny i liczbę sztuk zapisano w tabeli.
| Produkt | Cena za sztukę | Liczba sztuk |
| --- | --- | --- |
| bułka | 1,20 zł | 15 |
| ser żółty | 9,50 zł | 2 |
| woda 1,5 l | 2,40 zł | 6 |
| jabłka (1 kg) | 4,80 zł | 3 |
Ile zapłacono za wodę?
A.12,00 zł
B.14,40 zł
C.16,80 zł
D.21,60 zł
Poprawna odpowiedź: 14,40 zł
6⋅2,40=14,40 zł.
Zadanie 2
Zamknięte
trudne· 2 pkt
Wydajność pracy.
Dwaj robotnicy mogą wykonać pracę w ciągu 6 dni. Jeśli jeden z nich pracuje dwa razy szybciej od drugiego, to ile dni zajęłoby wykonanie tej samej pracy szybciej pracującemu robotnikowi w pojedynkę?
A.8
B.9
C.12
D.18
Poprawna odpowiedź: 9
Szybki robotnik robi 2x pracy/dzień, wolny x. Razem 3x=61 całej pracy/dzień. x=181. Szybki robotnik: 2x=182=91. Zajmie mu to 9 dni.
Zadanie 3
Zamknięte
trudne· 2 pkt
Przesypywanie cukru.
W dwóch workach jest łącznie 80 kg cukru. Jeśli z pierwszego worka przesypiemy 10 kg do drugiego, to w obu workach będzie tyle samo cukru. Ile cukru było pierwotnie w pierwszym worku?
A.40 kg
B.50 kg
C.60 kg
D.30 kg
Poprawna odpowiedź: 50 kg
Niech x - pierwszy worek, y - drugi. x+y=80 oraz x−10=y+10. Zatem x−y=20. Układ: 2x=100, więc x=50.
Zadanie 4
Zamknięte
średnie· 2 pkt
Wiek dzieci.
Średnia arytmetyczna wieku czworga dzieci wynosi 10 lat. Jeśli najmłodsze dziecko ma 7 lat, a troje pozostałych jest w tym samym wieku, ile lat ma każde z nich?
A.9
B.10
C.11
D.12
Poprawna odpowiedź: 11
Suma wieku wszystkich dzieci: 4⋅10=40. Suma wieku trojga starszych: 40−7=33. Wiek jednego dziecka: 33:3=11.
Zadanie 5
Otwarte
średnie· 2 pkt
Klasa 8b kupiła produkty na wycieczkę. Ceny i liczbę sztuk zapisano w tabeli.
| Produkt | Cena za sztukę | Liczba sztuk |
| --- | --- | --- |
| bułka | 1,20 zł | 15 |
| ser żółty | 9,50 zł | 2 |
| woda 1,5 l | 2,40 zł | 6 |
| jabłka (1 kg) | 4,80 zł | 3 |
Za zakupy zapłacono banknotem 100 zł. Ile reszty otrzymano? Zapisz obliczenia.
Poprawna odpowiedź: Reszta 34,20 zł. Zakupy: 18+19+14,40+14,40=65,80 zł, więc 100−65,80=34,20 zł.
Bułki: 15⋅1,20=18 zł, ser: 2⋅9,50=19 zł, woda: 14,40 zł, jabłka: 3⋅4,80=14,40 zł. Razem 65,80 zł, reszta 34,20 zł.
Zadanie 6
Otwarte
trudne· 3 pkt
Rozwiąż zadanie. Zapisz obliczenia.
Basen ma kształt prostopadłościanu o wymiarach dna 5 m × 5 m. Napełniono go wodą do wysokości 1,2 m. Pompa wlewa 200 litrów wody na minutę. Ile godzin i minut trwało napełnianie?
Poprawna odpowiedź: 2 h 30 min
V = 5 · 5 · 1,2 = 30 m³ = 30000 l. Czas: 30000 : 200 = 150 min = 2 h 30 min.
Zasady oceniania: 3 p. — pełne rozwiązanie (poprawna metoda i poprawny wynik). 2 p. — poprawna metoda, ale błędy rachunkowe albo rozwiązanie doprowadzone do etapu obliczenia objętości wody w litrach. 1 p. — poprawne obliczenie objętości w m³. 0 p. — rozwiązanie, w którym nie dokonano istotnego postępu.
Najczęstsze błędy
Brak zapisanej odpowiedzi mimo poprawnych obliczeń.
Pominięcie części polecenia, np. „o ile więcej” zamiast „ile razy więcej”.
Podanie wyniku bez jednostki lub w niewłaściwej jednostce.
Ćwicz dalej w Kumaty
Zadania z tego działu z wyjaśnieniami, powtórki błędów po 1, 3 i 7 dniach oraz próbne egzaminy. Po rejestracji przejdziesz od razu do ćwiczeń z tego działu.
Zwykle trzy lub cztery zadania otwarte, a wiele zadań zamkniętych też ma formę krótkiej historii. To największa grupa zadań w arkuszu z matematyki.
Czytaj treść dwa razy: pierwszy raz po całości, drugi raz z ołówkiem w ręku, zaznaczając dane i pytanie. Dopiero potem układaj równanie — to skraca czas i ogranicza pomyłki.
Wypisz dane i szukane, nawet jeśli nie widzisz rozwiązania. Często już przy oznaczaniu niewiadomej widać zależność, a punkty dostaje się też za poprawną metodę.